figura Lissajous na minimalistycznym tle

Czego nauczył nas Martindale i dlaczego dziś patrzymy szerzej 

Wojna, filc i bardzo brytyjski pomysł

Leeds, rok 1942. W laboratoriach Wool Industries Research Association dr James Graham Martindale pracuje nad sposobem badania odporności specjalnej tkaniny ochronnej przygotowywanej dla wojska. Materiał miał chronić przed gazami bojowymi. Ostatecznie nigdy nie został wykorzystany na froncie, ale sama maszyna została z przemysłem na kolejne dekady. Trudno się temu dziwić. Pomysł był wyjątkowo skuteczny. Należało sprawdzić, jak długo materiał wytrzyma tarcie, ale zrobić to w sposób całkowicie powtarzalny. 

Martindale wykorzystał ruch oparty na figurze Lissajous, dzięki której włókna były ścierane w wielu kierunkach jednocześnie, bardziej podobnie do rzeczywistego użytkowania mebla niż do zwykłego przesuwania materiału po jednej linii. W latach czterdziestych było to podejście niemal obsesyjnie precyzyjne, co brytyjski przemysł tekstylny uznał najwyraźniej za całkowicie rozsądny sposób spędzania czasu wojennego. 

I przez długi czas wyglądało na to, że miał rację. 

Diagram figury Lissajous
Diagram figury Lissajous


Jedna liczba, która uspokajała wszystkich

Test Martindale’a zaczął stopniowo trafiać do przemysłu tekstylnego, a później również do branży meblarskiej. W latach pięćdziesiątych brytyjska firma James H. Heal & Co Ltd rozpoczęła produkcję komercyjnej wersji urządzenia. Dodano elektryczny licznik cykli i automatyczne zatrzymanie po osiągnięciu określonego wyniku. 
Pracownik nie musiał już siedzieć przy maszynie z notesem i liczyć cykli do późnej nocy, co w brytyjskim przemyśle tekstylnym uznano za znaczący postęp cywilizacyjny. 
Z czasem branża coraz mocniej zaczęła wierzyć, że trwałość tkaniny da się zamknąć w jednej liczbie. 
Wysoki Martindale dawał poczucie bezpieczeństwa producentom, architektom, inwestorom i wszystkim ludziom, którzy lubią wierzyć, że istnieje parametr zdolny przewidzieć przyszłość materiału.Z czasem branża coraz mocniej zaczęła wierzyć, że trwałość tkaniny da się zamknąć w jednej liczbie. 
Wysoki Martindale uspokajał producentów, architektów i inwestorów. Parametr z laboratorium stopniowo urósł do rangi czegoś znacznie większego niż zwykłego testu ścierania. 
Przez pewien czas wydawało się nawet, że brytyjskie laboratorium z Leeds rzeczywiście znalazło sposób, żeby przewidzieć przyszłość materiału. 

Problem polegał na tym, że sofa nie jest laboratorium

Dość szybko okazało się, że odporność na ścieranie nie zawsze przekłada się wprost na jakość codziennego użytkowania. 
Materiał może bardzo dobrze wypadać w warunkach laboratoryjnych, a jednocześnie po kilku latach gorzej wyglądać, tracić miękkość, źle reagować na intensywne czyszczenie albo zwyczajnie starzeć się mniej elegancko, niż sugerowała karta techniczna. Z drugiej strony niektóre miękkie welwety czy tkaniny o bardziej naturalnym charakterze potrafią przez lata dobrze funkcjonować we wnętrzach prywatnych mimo niższego wyniku Martindale’a. 
Branża zaczęła więc stopniowo odkrywać coś, czego sam Martindale prawdopodobnie był świadomy od początku. Jedna liczba potrafi powiedzieć o tkaninie bardzo dużo, ale nigdy wszystkiego. 
Wynik rzędu stu tysięcy cykli, który dziś widzimy rutynowo w kartach technicznych, w latach czterdziestych prawdopodobnie wydawałby się całkowicie absurdalny. Pierwotnie chodziło przecież przede wszystkim o stworzenie powtarzalnego sposobu badania ścierania materiału, a nie uniwersalnej definicji jakości. 

Co zmieniło się dziś?

Dziś wysoki Martindale nadal ma ogromne znaczenie. Szczególnie w hotelach, restauracjach, lobby, biurach czy innych intensywnie użytkowanych przestrzeniach. Trudno wyobrazić sobie nowoczesne tkaniny obiciowe bez rzetelnych parametrów technicznych i powtarzalnych badań laboratoryjnych.Jednocześnie współczesne kolekcje coraz częściej projektuje się jako kompromis między trwałością, wyglądem materiału, komfortem użytkowania i tym, jak tkanina zachowuje się po czasie. 

To dlatego dwie tkaniny z podobnym Martindale’em mogą po kilku latach wyglądać zupełnie inaczej, mimo że laboratorium jeszcze niedawno z pełnym przekonaniem uznawało je za niemal bliźniacze przypadki. 

Dlaczego w Nastex patrzymy szerzej?

W Nastex parametry techniczne pozostają bardzo ważne, ale nigdy nie patrzymy na nie w oderwaniu od realnego użytkowania materiału. 
Przy wyborze kolekcji równie istotne są dla nas: 
– trwałość struktury, 
– odporność koloru, 
– podatność na peeling, 
– łatwość pielęgnacji, 
– komfort użytkowania, 
oraz sposób, w jaki tkanina zachowuje się po kilku latach. 

Jednocześnie wierzymy, że dobra tkanina nie powinna być wyłącznie odporna. Powinna również dobrze wyglądać, miękko pracować ze światłem, mieć odpowiednią głębię koloru i przyjemność dotyku. Ostatecznie odbiorcą tkaniny jest żywy człowiek, a nie laboratoryjna maszyna badająca ścieranie filcu. 
Bo dobra tkanina powinna dobrze wyglądać nie tylko w laboratorium i na karcie technicznej, ale przede wszystkim w codziennym życiu. A ono, jak wiadomo, bardzo rzadko przebiega zgodnie z normą laboratoryjną. 

Podobne wpisy

  • Zwierzęta w domu? Te tkaniny nie mrugną nawet okiem – PET-PROOF™ od Nastex 

    Pies na kanapie. Kot na oparciu. Sierść na siedzisku, pazur na podłokietniku. Jeśli tapicerka nie jest na to gotowa — długo nie pożyje. Ale co, jeśli mebel i zwierzę mogą współistnieć w harmonii? Co, jeśli tkanina potrafi znieść więcej niż myślisz, a przy tym wciąż wyglądać elegancko i świeżo?  Tu właśnie wkracza nasza technologia PET-PROOF™ — prawdziwy game changer dla domów, w których futrzaki są częścią rodziny, a meble muszą sobie z tym poradzić.  Skąd pomysł na tkaniny Pet-Friendly?  Coraz więcej klientów nie wyobraża sobie życia bez zwierzaka. Według danych GUS, w Polsce mamy już ponad 8 milionów psów i 6 milionów kotów, a większość z nich żyje… na kanapie. I choć rynek tapicerski nie narzeka na brak zamówień, jedno…

  • Carino i Zoria – jedna matka, dwa charaktery 

    W świecie tkanin obiciowych można poczuć się jak w labiryncie – struktury, kolory, faktury… Każda kolekcja obiecuje jakość, a projektant czy tapicer musi wybrać tę jedyną. Dlatego dziś przedstawiamy Wam dwie nowe bohaterki z naszej oferty – Carino i Zoria. Obie pochodzą z tej samej rodziny, ale każda ma swój własny temperament.  Carino – urok w wersji soft  Carino to tkanina, która nie potrzebuje fajerwerków, by oczarować. Jej nazwa wprost oznacza urok i czułość – i dokładnie takie wrażenie robi na meblach. Miękka, przyjemna w dotyku, elegancka. Idealna do wnętrz, w których liczy się harmonia i ponadczasowy styl. Carino to materiał, który nie przytłacza, ale subtelnie podkreśla charakter wnętrza.  Zoria – energia i charakter  Z kolei Zoria to zupełnie inna…

  • Styl natury. Poliester 100%.  

    Styl natury. Poliester 100%. Szczera rozmowa o tym, co naprawdę jest na metce? Wiecie Państwo, że największe marki designerskie świata: GUBI, Muuto, Fritz Hansen, tapicerują swoje fotele poliestrem? I że w 2024 roku tkanina wykonana w 100% z poliestrowego surowca odzyskanego z oceanów zdobyła nagrodę Wallpaper* Design Award? Poliester miał złą reputację i przez długi czas w pełni na nią zasługiwał, tapicerstwo meblowe zadaje zupełnie inne pytania niż moda, i odpowiedzi również są inne. Poliester w tapicerstwie: krótka historia długiej reputacji. Zaczęło się obiecująco. W 1941 roku dwaj brytyjscy chemicy, John Rex Whinfield i James Tennant Dickson, opatentowali pierwsze włókno poliestrowe, które nazwali Terylene. Materiał był wytrzymały, lekki oraz bardzo odporny na gniecenie. DuPont szybko kupił prawa i wprowadził własną…

  • Molla – tkanina, w której zakochasz się od pierwszego dotyku 

    Są tkaniny, które po prostu dobrze wyglądają na zdjęciu. I są takie, które wciągają w swoją historię – od pierwszego spojrzenia i pierwszego dotyku. Molla należy do tej drugiej grupy. To kolekcja, która sprawia, że mebel staje się czymś więcej niż miejscem do siedzenia – staje się sercem wnętrza.  Historia pewnej sofy w Molli  Weszła do salonu meblowego tylko na chwilę. Miała przecież już upatrzoną kanapę w katalogu, wszystko ustalone, kolory dobrane… A jednak zatrzymała się.  Stała tam – sofa, jakby czekała właśnie na nią. Obszyta tkaniną w odcieniu, który trudno było nazwać jednym słowem – trochę karmel, trochę kawa z mlekiem, trochę ciepłe popołudnie w sierpniu.  Przesunęła dłonią po oparciu. „O rany… jaka miękka” – pomyślała. To nie była…

  • Kolory, za które się zabijało. Krótka historia bieli, władzy i wyboru 

    To nie jest po prostu sweter  W filmie Diabeł ubiera się u Prady jest scena, którą w branży kreatywnej cytuje się do   dziś. Miranda Priestly patrzy na swoją asystentkę, Andy Sachs, i mówi:  “That sweater is not just blue. It’s not turquoise. It’s not lapis. It’s actually cerulean.” “You think this has nothing to do with you.”  „Ten sweter nie jest po prostu niebieski. To nie turkus, nie lapis. To cerulean. Myślisz, że to nie ma z tobą nic wspólnego.”  Ten kolor, cerulean, przeszedł długą drogę: od pokazów mody, przez decyzje projektantów, redaktorów i producentów, aż w końcu trafił na półkę w sieciówce. A potem – na nią.  To nie była scena o swetrze. To była scena o tym, że kolory nigdy nie są niewinne.  Kolory, za które się zabijało  Zanim biel zaczęła kojarzyć się ze spokojem, a wybór koloru stał się kwestią gustu, barwa była władzą. Nie chodziło o estetykę ani o modę….

  • Gdy kanapa robi się gorąca… lepiej, żeby nie była to temperatura 

    Jak bada się palność tkanin obiciowych i dlaczego ma to znaczenie dla bezpieczeństwa mebli  Kanapy pamiętają więcej historii niż niejeden rodzinny obiad.  Na ich tapicerce odbywają się rozmowy, negocjacje o pilota do telewizora, ciche zwierzenia i wielkie plany na przyszłość. Zostają też ślady codzienności: poranna kawa, popcorn z kina domowego czy niewielkie dziurki po zbyt entuzjastycznie używanych zimnych ogniach w Sylwestra. To wszystko jest zupełnie normalne. Jedna rzecz w tapicerce powinna jednak pozostać wyłącznie metaforą: ogień.  Dlaczego w ogóle bada się palność tkanin?  W meblach tapicerowanych nawet niewielkie źródło żaru może mieć znaczenie.  W przeciwieństwie do spektakularnych pożarów z filmów, wiele z nich w rzeczywistości zaczyna się bardzo niepozornie – od tlącego się papierosa albo niewielkiego źródła żaru. Dlatego w badaniach bezpieczeństwa materiałów symuluje się…